Bangogo ya luyantiku
Ba systeme ya kutanina tiya kele mosi ya ba infrastructures ya kuluta mfunu ya lutaninu na ba inzo ya bubu yayi mpe na ba inzo ya bisalu. Yo vanda nzo-zulu ya nda-ya kuzinga, kisika ya kusala bima, kisika ya kubumba bima, to kisika ya mumbongo, makuki ya kupesa masa nswalu mpi na ngolo ya kufwana kemonisaka mutindu ya mbote ya kuyala tiya na luyantiku na yo.
Kasi, na mambu ya kedika-ya yinza, nzila ya masa ya kimuntu yina ke katukaka na ba nzila ya masa ya municipalite to na bisika ya kubumba masa ke vuanda mbala mingi ngolo ve samu na kulungisa ba nsatu ya kufwa tiya-mingi mingi ntangu masa fuana kwenda na zulu na nzila ya ba inzo ya yinda to na nzila ya bisika ya nene ya bisalu. Kuvidisa pression na yina me tala friction, elevation, mpe ba réseaux ya ba tuyau ya yinda ke sala ti yau vuanda mpasi na kuzaba kana masa ke pesamaka mutindu mosi na ntangu ya ba mpasi.
Awa kele kisika yina Pompe ya Tiya kekumaka mfunu. Pompe ya tiya kele ngidika mosi ya mekanika ya sipesiali yina bo me salaka sambu na kukumisa ngolo mpi kutula ngolo ya masa na ba réseaux ya kutanina tiya. Yo ke salaka nde ba sprinkler, ba hydrant, mpi ba bobine ya ba hose kubaka masa na ngolo mpi na vitesi yina bo ke lombaka, ata na ntangu ya mpasi.
Disolo yai ke pesa ntendula ya siki-siki ya enzeniere ya ke monisa mutindu Bapompi ya Tiya ke taninaka ngolo na bima yina ke taninaka tiya. Yau ketubila minsiku ya kisalu, mitindu ya kulandila bupusi, bima ya ngidika, mpi bisadilu ya kyeleka-ya inza.
1. Inki Kele Pompe ya Tiya na Ba Sisteme ya Kutanina Tiya?
• 1.1 Ntendula ya Pompi ya Tiya .
Pompe ya tiya kele kima ya mekanika yina bo ke sadilaka sambu na kukumisa ngolo masa na bima yina ke taninaka tiya. Yau mesalamaka samu na kupesa masa ya pression ya ngolo-na ba sprinkler ya tiya, ba hydrants, ba standpipes, mpe bisadilu yankaka ya kufwa tiya.
Na kuswaswana ti bapompi ya masa ya bantu yonso kesadilaka, Pompi ya Tiya mesalamaka mpenza sambu na kusala na kintulumukina. Yo fwete bikala ya kutudila ntima, kusala yo mosi, mpi kusala mbote ata na nima ya ntangu mingi ya kuvingila.
Na ba systeme mingi, ba ke tulaka Pompe ya Tiya na kati ya bima ya mvimba yina ke taninaka tiya yina kele ti ba réservoir ya kubumba masa, ba réseaux ya ba tuyau, ba valve, mpi ba panneaux de commande.
• 1.2 Kisalu ya Pompe ya tiya na ba systeme ya lutaninu ya tiya .
Kisalu ya ntete ya Pompe ya Tiya kele ya kuzikisa nde pression ya masa ya kufwana kele na bisika yonso na kati ya ngidika ya kutanina tiya. Mukumba na yo ke kumaka mfunu mingi na mambu bonso:
Banzo ya nda-kisika ngolo ya ntoto ke kulumusaka ngolo ya masa na ba etaze ya zulu
Ba izine ya nene ya kele ti ba réseaux ya nda ya ba tuyau
Bisika yina kele ntama ti bisika yina masa ya mbanza ke katukaka .
Ba systeme yina kele na bisadilu ya kufwa tiya yina bo ke lombaka mingi
Kana Pompe ya Tiya kele ve, bima mingi ya ketaninaka tiya zolaka kukuka ve kubasisa masa ya kufwana na ntangu ya mpasi.
• 1.3 Mitindu ya Bapompi ya Tiya .
Ba système ya Pompe ya tiya ke kabuanaka mingi na ba categorie tatu ya nene:
Motere ya kura-Pompe ya tiya yina ke tambulaka
Yai kele pompi ya ntete-ntete na ba système mingi. Yo ke sadilaka kura sambu na kutambusa pompi mosi ya ke tambulaka na zulu ya ntoto. Yo ke salaka mbote, bo lenda tudila yo ntima, mpi bantu ke sadilaka yo mingi bisika yina kura ya ngolo kele.
Motere ya Diesel-Pompe ya Tiya ya Ke Nataka
Yai kele Pompe ya Tiya ya lusadisu yina bo kesadilaka ntangu kura kefwaka. Yau ke zikisaka nde ngidika ke sala na ntangu ya kukatuka ya kura to ya mambu ya nswalu yina ke bebisaka kura ya nene.
Pompe ya Jockey
Pompe ya fioti ya kusadisa yina bo ke sadilaka sambu na kutanina pression ya système na ba conditions normales. Yo ke kangaka nzila na kusoba-soba ya pression mpi yo ke fiotunaka kisalu ya kukonda mfunu ya Pompe ya Tiya ya nene.
2. Nsikudukusu ya Kisalu ya Kubasisa Pression ya Pompe ya Tiya .
• 2.1 Nzila ya kubalula ngolo .
Nsiku ya mfunu ya Pompe ya Tiya kele kubalula ngolo. Yo ke kumisaka ngolo ya mekanika ngolo ya masa sambu na kukumisa ngolo masa.
Nzila ke salamaka mutindu yai:
Motere to motere ke pesaka kubaluka ya mekanika
Ntu ya pompi ke nataka ngolo na rouletteur
E nsongo mifilanga maza mu kwenda nswalu kuna mbazi .
Ntu ya pompi ke balulaka vitesi na ngolo
Masa ya ngolo -ke kotaka na ngidika ya tiya
Nsadulu yai ya kelandanaka kesalaka nde masa kuvanda ntangu yonso na kiteso ya ngolo yina bo kelombaka.
• 2.2 Nzila ya Kuyoka mpi Kubasisa .
Pompe ya tiya ke salaka na nzila ya ba etape zole ya nene ya hydraulique:
Etape ya Kuyoka
Masa ke kotaka na pompi na nzila ya tanki, ya reservoir, to ya municipalité sambu na luswaswanu ya pression.
Etape ya Kubasisa
E nsongo miwokesanga e ngolo za maza, e maza mena muna nsongo mekotanga mu ngolo muna réseau ya nsinga mia maza mia tanina tiya.
E nsunga zazi zivutukanga ntangwa zawonso muna kolo kia salu, ediadi difilanga maza mu kwenda mu mpila yasikididi.
• 2.3 Kusala ya Pompe Centrifuge na Ba Sisteme ya Tiya .
Bapompi mingi ya tiya kele bapompi ya centrifuge. Kusala na bo me simbama na ngolo ya masa yina ke balukaka:
Impulseur ke balukaka na vitesi ya ngolo .
Bo ke losaka masa na nganda sambu na ngolo ya centrifuge .
Nswalu ke kuma mingi
Ntu ke balulaka vitesi na ngolo ya mpasi .
E mpila yayi yasadisanga kikilu muna twasa maza mayingi muna fulu yasikididi.
• 2.4 Kusimba ngolo na ntangu ya kisalu .
Kutanina pression ya ngolo kele mfunu mingi na ba système ya kutanina tiya. Kusoba-soba ya pression lenda sala nde tiya kukuma ve mbote to kubebisa bima ya systeme.
Ba système ya Pompe ya tiya ke sadisaka na kusimba ngolo na nzila ya:
Kulanda kusala na nsi ya bima ya kilo
Ba systeme ya kulandila yo mosi
Ba apareyi ya kulandila pression
Kusala kumosi ti bapompi ya jockey
Ba systeme yayi ke sala ti pression kubikala na kati ya ba régions ya kisalu ya mbote mpe ya mbote.
3. Mutindu Bapompi ya Tiya Ketaninaka Pression ya Kukonda Kusoba na Ba Systeme ya Kutanina Tiya .
• 3.1 Kuzaba Kubwa ya Pression mpi Mvutu ya Automatique .
Ba système ya kutanina tiya ke landilaka ntangu yonso pression ya kati na kusadilaka ba capteur mpi ba interrupteur ya pression.
Kana bo ke sadila masa (mu mbandu, ntangu ba sprinkler ke sala), presion ya système ke kulumuka. Kana yo me bwa na nsi ya ndilu yina bo me tulaka na ntwala, Pompe ya Tiya ke yantika yo mosi.
Mvutu yai ya automatique ke zikisa nde:
Kuvutula mpasi na mbala mosi
Kulanda kupesa masa na ntangu ya kufwa tiya .
Yo ke lomba ve kusala mambu na maboko
Automatisation yayi kele mfunu mingi na mambu ya nswalu-nswalu kisika konso sekondi kele mfunu.
• 3.2 Kisalu ya Pompe ya Jockey na Kutanina Pression .
Pompe ya jockey kele pompe ya fioti ya kusadisa yina bo me salaka sambu na kutanina pression ya système na ntangu ya mambu ya mbote.
Bisalu na yo kele:
Kufuta sambu na ba fuite ya fioti na systeme
Kutanina ba nivo ya pression ya kuvingila
Kukanga nzila na kusala mbala na mbala Pompe ya Tiya ya nene .
Kana pompi ya jockey kele ve, kubwa ya fioti ya pression zolaka kusala mbala na mbala nde Pompe ya Tiya ya nene kusala, ebuna yo zolaka kubeba kukonda mfunu mpi yo zolaka kusadila ngolo mingi.
• 3.3 Nzila ya kulandila mpi ya kupesa mvutu na mutindu mosi ya automatique .
Ba système ya Pompe ya Tiya ya bubu yai kele automatisé mingi. Bo ke sadilaka bapanneau ya kulandila mpi ba capteur sambu na kutala mpi kuyidika mutindu systeme ke sala.
Bima ya mfunu kele:
Ba interrupteur ya pression yina ke zabaka bansoba ya pression ya systeme
Bapanneau ya kulandila yina ke yantika mpi ke kanga bapompi na mbala mosi
Ba alarme yina ke monisaka bifu to mambu yina me salama
Ba systeme ya kulandila na ntama sambu na kuvukisa luyalu ya banzo
E nlonga miami misadisanga mu vanga e Pompa ya Tiya vana vau vava mambu mesobanga.
• 3.4 Kuyidika Redondance ya Bapompi Mingi-
Kutula ntima kele mfunu mingi sambu na kutanina tiya. Yo yina, ba système mingi ke sadilaka ba pompe mingi:
Pompe ya nene ya tiya: Pompe ya ntete ya ke salaka
Pompe ya tiya ya kuvingila: Kusadisa kana pompe ya nene me beba
Pompe ya Jockey: Unité ya kutanina pression
Redondance yai ke salaka nde ata kitini mosi ya kisalu kufwa, ngidika yina ke landa kusala mbote.
4. Bima ya Sisteme ya Pompi ya Tiya mpi Bima ya Ke Twadisaka Pression .
• 4.1 Unité ya Pompe na Sisteme ya Kutambula .
Ntu-dyambu ya ngidika ya Pompe ya Tiya kele:
Motere ya kura to motere ya dizeli
Ntu ya pompi ya centrifuge
Impulseur ya vitesi ya ngolo-
E kunku kiaki kina ye kiyekwa kia vanga e nsongo mia maza.
• 4.2 Bisadilu ya kuzaba mpi ya kuyala mpasi .
Kuyala pression ke salamaka na nzila ya:
Ba capteur ya pression yina ke tesaka pression ya systeme na ntangu ya kieleka-
Ba interrupteur ya pression yina ke salaka nde pompe kusala
Bapanneau ya kulandila yina ke twadisaka logique ya systeme
Ba apareyi yai ke zikisaka nde bo ke twadisaka mbote mpi automatique pression.
• 4.3 Nzila ya kutula ba tuyau na kukabula .
E nzila za nsinga mia maza mia tanina tiya zikayanga maza ma nsongo muna fulu yawonso.
Yo kele ti:
Ba tiyo ya nene ya masa ya tiya
Bima ya ke telamaka na banzo
Balutangu ya ngidika ya kulosila masa
Ba nzila ya kubasisa masa
Pompe ya Tiya ke salaka nde bitini yonso ya réseau yai kuvanda ti ngolo ya kufwana.
• 4.4 Nzila ya kupesa masa na kubumba yo .
Ba système ya Pompe ya tiya ke tulaka ntima na ba nto ya masa ya kutudila ntima:
Ba tanki ya masa ya tiya na nsi ya ntoto to na zulu ya ludi .
Kukangama ya masa ya mbanza
Ba reservoir ya tiya ya bo me pesaka
Kubumba masa mbote ke salaka nde yo landa kusala na ntangu ya mpasi.
5. Nsadilu mpi mfunu ya bisadilu ya kupompa tiya .
• 5.1 Kutanina tiya na banzo ya nda-
Na banzo ya nda, ngolo yina ke pusaka bima na ntoto ke kulumusaka mingi ngolo ya masa na ba etaze ya zulu. Bapompi ya tiya kele mfunu sambu na:
Kupesa masa na ba sprinkler ya nivo ya zulu-
Lunda mpasi na ba tuyau ya kutelema
Zikisa nde bo me fika banzo yonso na ntangu ya mambu ya nswalu
Kana ba Pompe ya tiya kele ve, ba systeme ya lutaninu ya tiya ya zulu-zolaka kusala ve mbote.
• 5.2 Bisika ya bisalu ya bisalu ya bisalu ya bisalu .
Mbala mingi, ba izine mpi bisika ya kubumba bima ke vandaka ti bima yina ke yokaka tiya mpi bisika ya nene ya kukanguka.
Ba système ya Pompe ya tiya ke sadisaka:
Kupesa masa ya volime ya nene-
Lutanina bisadilu ya kisalu mpi bima yina kele na inventaire
Kupesa maboko na mvutu ya nswalu ya kufwa tiya
• 5.3 Nsikudukusu ya bisalu ya mumbongo mpe ya bantu nyonso .
Bapompi ya tiya ke sadilamaka mingi na:
Bamagazini ya nene
Ba aéroport
Ba lupitalu
Ba stade
Bisika yayi ke lomba lutaninu ya tiya ya kutudila ntima mpe ya ngolo mingi samu na bantu mingi ke zingaka kuna.
• 5.4 Bisika ya Mafuta, Gaz, ti Energie .
Na bisika ya kigonsa ya nene-bonso ba raffineries ti ba centrales électriques, ba Pompe ya tiya ke sala kisalu ya mfunu ya lutaninu:
Kupesa masa ya ngolo-na bamonitere ya tiya
Kusadisa ba système ya kufwa tiya ya me simbama na mousse-
Kuzikisa nde bo kele ya kuyilama ntangu yonso sambu na mambu ya nswalu
Nsukilu
Pompe ya tiya kele kima ya mfunu yina kele ti mukumba ya kutanina bupusi na bima yina ke taninaka tiya. Yo ke salaka nde masa kukuma na ngolo mpi na vitesi ya kufwana na bisadilu yonso ya kufwa tiya, ata na ntangu ya mpasi.
Na nzila ya kubalula ngolo ya mekanika na ngolo ya masa, Bapompi ya Tiya ke basisaka ngolo yina ke lombamaka sambu na kununga kuvidisa ya kutombuka, ya kukangama, mpi ya kukabula na ba réseaux ya tuyau ya mpasi. Kusala na bo ke kumaka diaka mbote sambu na bima yina ke twadisaka yo mosi, bima yina ke bakaka pression, mpi bapompi ya ke sadisaka na kutambula na zulu ya bampunda yina ke taninaka ngidika yina.
Na bisadilu ya kieleka-ya ntoto, ba nzila ya Pompe ya Tiya kele mfunu sambu na banzo ya nda, ba inzo ya bisalu, ba inzo ya mumbongo, mpe bisalu ya mfunu mutindu ba inzo ya mafuta mpe ya gaz. Kutula ntima na bo ke monisaka mbala mosi mutindu bikesa ya bo ke salaka sambu na kufwa tiya ke vandaka mbote.
Na nsuka, ngidika ya Pompe ya tiya yina me bongisama mbote-kele kaka ve kima ya inzenier-yo kele kima ya infrastructure yina ke gulusaka luzingu- yina ke zikisaka lutaninu, kuzitisa bansiku, mpi kuyilama na mambu ya nswalu na bisika yonso ya kutunga ya bilumbu yai.